Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, συνδέοντας ευθέως την ευρωπαϊκή πορεία της Άγκυρας με τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, της ελληνικής κυριαρχίας και των σχέσεων καλής γειτονίας.
Ο πρωθυπουργός γνωστοποίησε ότι ενημέρωσε τον Αντόνιο Κόστα για την πρόσφατη κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων στο Αιγαίο, υπογραμμίζοντας ότι μία υποψήφια προς ένταξη χώρα δεν μπορεί να επιδιώκει αναβάθμιση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και ταυτόχρονα να διατηρεί απειλή πολέμου απέναντι σε κράτος-μέλος.
«Δεν νοείται να υπάρχει ενεργή απειλή πολέμου και αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας από μια χώρα, η οποία προσδοκά στη βελτίωση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση», τόνισε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε παράλληλα ότι η Αθήνα επιθυμεί την ενίσχυση της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας, θέτοντας όμως ως απαραίτητη προϋπόθεση την οικοδόμηση σχέσεων καλής γειτονίας με την Ελλάδα.
«Η πατρίδα μου είναι μια ειρηνική χώρα, η οποία δεν συνιστά απειλή για κανέναν. Δεν θα δεχθεί όμως και υποδείξεις από κανέναν για το πώς θα ενισχύσει την αμυντική της θωράκιση», ήταν η χαρακτηριστική αναφορά του πρωθυπουργού.
«Προσεκτικά οι συνοδοιπόροι μας» στην ευρωπαϊκή άμυνα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και στην ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική, επιμένοντας στην ανάγκη κοινής αντιμετώπισης των απειλών ανεξαρτήτως του σημείου από το οποίο προέρχονται.
Όπως σημείωσε, η Ευρώπη καλείται να δημιουργήσει μία «αδιαπέραστη ασπίδα» προστασίας τόσο απέναντι σε κινδύνους από τον Βορρά και την Ανατολή όσο και απέναντι σε απειλές από τον Νότο ή τη Δύση.
Χαρακτήρισε το SAFE σημαντική πρωτοβουλία προς τη σωστή κατεύθυνση, πρόσθεσε ωστόσο ότι απαιτούνται περισσότερα βήματα και προσεκτική επιλογή των τρίτων χωρών με τις οποίες συνεργάζεται η ΕΕ.
Υπενθύμισε μάλιστα ότι βασική προϋπόθεση για τη συμμετοχή τρίτων χωρών στο πρόγραμμα είναι να μη θίγονται τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας των κρατών-μελών.
Πρόταση για νέο κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό για την άμυνα
Στο οικονομικό σκέλος της ευρωπαϊκής άμυνας, ο πρωθυπουργός επανέφερε την πρόταση αξιοποίησης νέων εργαλείων κοινού δανεισμού.
Χαρακτήρισε την άμυνα «το απόλυτο κοινό δημόσιο αγαθό» και υποστήριξε ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί μέσω νέων κοινών ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μηχανισμών.
Η τοποθέτηση εντάσσεται στην ευρύτερη ελληνική θέση για έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ικανό να χρηματοδοτήσει τις νέες στρατηγικές προτεραιότητες χωρίς να αποδυναμώσει παραδοσιακές πολιτικές της Ένωσης.
Η μάχη για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Στο επίκεντρο της συνάντησης Μητσοτάκη–Κόστα βρέθηκε και η διαπραγμάτευση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι απαιτείται πολιτική συμφωνία έως το τέλος του έτους, με τις τελικές συναινέσεις να αναζητούνται στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες.
Η ελληνική θέση είναι υπέρ ενός περισσότερο φιλόδοξου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ο οποίος θα χρηματοδοτεί τις νέες ανάγκες της Ένωσης χωρίς να περιορίζει τους πόρους για τη Συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική.
«Δεν μπορούμε να πετύχουμε περισσότερα, δαπανώντας λιγότερα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Στην ίδια λογική υποστήριξε ότι χρειάζεται αύξηση των ιδίων πόρων της ΕΕ, ώστε να υπάρχουν τα απαιτούμενα κεφάλαια τόσο για τις νέες προτεραιότητες όσο και για την αντιμετώπιση κρίσεων, όπως οι ολοένα συχνότερες φυσικές καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
Ενέργεια και τεχνητή νοημοσύνη στη μάχη της ανταγωνιστικότητας
Ο πρωθυπουργός στάθηκε και στο πρόβλημα ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, προειδοποιώντας ότι η ΕΕ πρέπει να κινηθεί ταχύτερα στις νέες τεχνολογίες και κυρίως στην τεχνητή νοημοσύνη, διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει έδαφος έναντι των διεθνών ανταγωνιστών της.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ενεργειακό κόστος, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά ανταγωνιστική ευρωπαϊκή οικονομία όσο επιχειρήσεις και νοικοκυριά πληρώνουν ακριβότερα την ενέργεια σε σχέση με άλλες μεγάλες οικονομίες.
Ζήτησε γι’ αυτό την ταχύτερη ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, αναφερόμενος στις υψηλές τιμές και στις μεγάλες αποκλίσεις που καταγράφηκαν μεταξύ κρατών-μελών κατά τη διάρκεια του Αυγούστου.
Παράλληλα, έθεσε ως προτεραιότητα την ολοκλήρωση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε ανταγωνιστική χρηματοδότηση εντός της ΕΕ.
Η Ελλάδα προετοιμάζεται για την Προεδρία της ΕΕ το 2027
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε τέλος στην ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Όπως τόνισε, η Αθήνα έχει ήδη αρχίσει την προετοιμασία της, έχοντας ως βασικό προσανατολισμό μία Ευρώπη ισχυρότερη, ασφαλέστερη και περισσότερο ανταγωνιστική.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, σκοπεύει να συμμετάσχει ενεργά στις μεγάλες ευρωπαϊκές αποφάσεις που βρίσκονται μπροστά, με την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα, την ενέργεια, τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και την προστασία των συμφερόντων των κρατών-μελών να βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα.
